धनगढी, २९ जेठ । कैलाली जिल्लाको मध्य क्षेत्रमा पर्ने मसुरिया गाविसलाई नेपालकै पहिलो सूचनाको हक मैत्री नमुना गाविस घोषणा गरिएको छ ।

राष्ट्रिय सूचना आयोगका प्रमुख आयुक्त कृष्णहरि बाँस्कोटाले मसुरिया गाविसमा बिहीबार आयोजित कार्यक्रममा सूचनाको हक मैत्री नमुना गाविस घोषणा गरेका हुन् ।

वर्षभरी गाविसले गरेका सबैखाले कामकारबाही विभिन्न प्रसारणका माध्यमद्वारा गाविसवासीलाई जानकारी गराएकाले नमुनास्वरुप उक्त गाविसलाई सूचनाको हक मैत्री नमुना गाविस घोषणा गरिएको हो ।

आर्थिक वर्ष २०७१÷०७२ को विकास योजनासम्बन्धी सार्वजनिक सुनुवाइ तथा सूचनाको हक मैत्री, नमुना गाविस मसुरिया घोषणासभा कार्यक्रममा प्रमुख आयुक्त बाँस्कोटाले सूचनाको हकको अधिकारमाथि प्रकाश पार्दै नेपालको प्रथम सूचनाको हक मैत्री गाविस बनेकोमा मसुरियावासीलाई बधाई दिए ।

सुदूरपश्चिम मिडिया विकास केन्द्रका अध्यक्ष एवम् सूचनाको हकका अभियन्ता उमिद बागचन्दले विभिन्न गतिविधि सञ्चालनसँगै करिब एक वर्षको प्रयासपछि मसुरिया गाविस प्रथम सूचनाको हक मैत्री गाविस घोषणा हुनु ठूलो उपलब्धि भएको बताए ।

internetkhabar.com

२९ जेठ, काठमाडौं ।

शुक्रबार बिहान १ बजेर २२ मिनेट जाँदा ४.६ रेक्टर स्केलको पराकम्प गएको छ । गोर्खा केन्द्र भएर सो पराकम्प गएको कुरा राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रले जनाएको छ ।

टेबल हेर्नुस्


बिहिबार राति ९ बजेर ५७ मिनेट जाँदा ५.३ रेक्टर स्केलको भूकम्पको धक्का महसुस भएको छ । यो झण्डै एक महिनापछिको ठूलो पराकम्प हो । यसअघि मे १६ मा ५.५ रेक्टर स्केलको पराकम्प गएको थियो ।

सिन्धुपाल्चोक केन्द्रविन्दु भएर गएको केन्द्रले जनाएको छ  ।

राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रका अनुसार बिहिबार राति  शुक्रबार बिहान महसुस भएको कम्पन वैशाख १२ र २९ गतेका पराकम्प हुन् ।

अहिले गर्मीको समय छ । तापक्रम बढेर नयाँ नयाँ किर्तिमान कायम गर्दैछ । गर्मी जति बढेपनि कामकाजी मानिसहरुले गर्मीको बेवास्ता गरेरै काम गर्नुपर्ने हुन्छ । यस्तोमा सरीरमा पानीको कमी हुने अर्थात् डिहाइड्रेसन हुने लगायतका विभिन्न खाले संक्रमण तथा स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्छन् । डिहाइड्रेसनको खतरा गर्मी याममा निकै बढि हुने भएकाले आफ्नो खानपिनको आदतमा विशेष ध्यान दिन र जिउको रोगप्रतिरोधी क्षमता बढाइराख्न विशेषज्ञहरुले सल्लाह दिने गरेका छन् ।
पोषण विज्ञहरुका अनुसार गर्मीमा मानव शरीरबाट अत्यधिक पसिना निस्कने कारण इलेक्ट्रोलाइट असन्तुलित बन्दछ । त्यसकारण नियमित खानाको अलावा फलफूल तथा सागसब्जी र प्रसस्त सलाद लिनु जरुरी हुन्छ । गर्मी याममा सरीरमा पानीको पर्याप्त आपूर्तिका लागि प्रसस्त पानीको मात्रा हुने सागसब्जी तथा तरकारीहरु जस्तै फर्सी, करेला, लौका, पालुंगो, हरियो सिमीको भोजन गर्नुपर्छ ।

कामकाजी मानिसहरुका लागि रोगप्रतिरोधी क्षमता उच्च राख्नु अत्यन्त जरुरी हुन्छ । सोही कारण गर्मी याममा खाजाको रुपमा पनि दुध, फलफुल, जुस, टुसा उमारेको गेडागुडी लगायतका परिकार समावेश हुनु आवश्यक हुन्छ । त्यसका साथै बिहानको खानामा दालभात समावेश गर्नु राम्रो हुन्छ ।

बेलुकीको खानामा फाइबरयुक्त सागसब्जी, बन्दा तथा काउली र रोटीको सेवन गर्नु स्वस्थकर हुने र जिउले पचाउन सजिलो हुने बताइन्छ ।
गर्मी याममा डिहाइड्रेसनबाट बच्नका लागि ग्रीन टी अर्थात् कोल्ड कफीको सेवन निकै लाभदायी हुन्छ । गर्मीको समयमा सरीको पाचन प्रणालीमा समेत समस्या आउने भएकाले हल्का खाना खानुपर्छ नत्र अपच हुने जोखिम हुन्छ । लामो समयको अन्तरालमा धेरै खानेकुरा खानुभन्दा छिटो छिटो तर थोरै थोरै खानेकुरा खाएमा पचाउन सजिलो हुन्छ ।
त्यस्तै तरभुजा, खरभुजा, कांक्रो, लिची, स्याउ जस्ता मौसमी फलफुल खानुपर्छ, जसले सरीरमा पानीको पर्याप्त आपूर्ति गर्नुका साथै रोग प्रतिरोधी क्षमता पनि बढाउँछ । बजारमा पाइने चिसो पेय पदार्थको साटो दही, उखुको रस, नरिवल पानी तथा लस्सी पिउनु आवश्यक हुन्छ ।

अपच भएको अर्थात् पेटमा गडबडी भएको महसुस हुने बित्तिकै कागती पानी वा पुदिना पानी पिउनुपर्छ । पानी पर्याप्त मात्रामा पिउनुपर्छ, कम्तिमा पनि दिनको ३-४ लिटर ।
तेलमा तारेका, भुटेका खानेकुराहरु नखानु नै राम्रो हुन्छ । खानेकुरा पकाएर लामो समयसम्म नराख्नुहोस्, छिटै खानुहोस् । बासी खानेकुरा खाँदा रोगको संक्रमण हुने जोखिम हुन्छ ।

गर्मीमा चिया तथा तातो कफीले पनि फाइदा गर्दैन । बढि चिल्लो तथा नुनयुक्त ड्राइफुड्स तथा जंक फुडहरुको सेवन नगर्नु राम्रो हुन्छ । जाँडरक्सी तथा धुम्रपानको सेवन गर्मीयाममा अझ बढि हानिकारक मानिन्छ । -एजेन्सी

गोत्र शब्दको अर्थ हो बंश/कुल । गोत्र प्रणालीको मुख्य उद्देश्य कुनै पनि ब्यक्तिको प्रचीनतम ब्यक्तिसँग सम्बन्ध स्थापित गर्नु हो । उदाहरणको लागि कुनै पनि ब्यक्तिको गोत्र भरद्वाज हो भने त्यस्को अर्थ हो है त्यो ब्यक्तिको बंश वैदिक ऋषि भरद्वाजबाट शुरु भएको हो । अर्थात त्यो ब्यक्तिको जन्म ऋषि भरद्वाजको पीढीमा भएको हो ।तपाइँलाई एकै गोत्रमा विवाह गर्नु हुँदैन भन्ने चलनबारे तपाइँलाई थाहै होला । तर किन हुन्छ त यस्तो विवाद किन हुँदैन एउटै गोत्रमा विवाह गर्न ?

विश्वामित्र, जमदग्नि, भारद्वाज, गौतम, अत्रि, वशिष्ठ, कश्यप सप्त ऋषिको नामले चिनिन्छन् । यसमा आठौं ऋषि अगस्तिका सन्तान ‘गौत्र’ भनेर चिनिन्छन् ।
विवाहमा गोत्रको ठूलो महत्व छ । पुराणमा उल्लेख गरिएको छ कि यदि कुनै कन्या सहगोत्री छिन् भने उनीसँग विवाह गर्ने अनुमति जतिसुकै प्रेम भएपनि दिनु हुँदैन ।
विवाह छिन्ने समयमा गोत्रमात्र नभएर प्रवरको समेत ख्याल गर्नु पर्छ । प्रवर पनि ऋषिको नाम अनुसार फरक फरक हुन्छ । गोत्रको सम्बन्ध रगतले निर्धारण गरेको छ भने प्रवरको सम्बन्ध भने अध्यात्मले ।
मत्यस्य पुराणका अनुसार ब्राह्मणको साथमा सहगोत्रीको विवाह भयो भने अनिष्ठ हुने उल्लेख छ ।
धर्मसूत्रमा भनिएको छ ‘संगौत्राय दुहितरेव प्रयच्छेत्’ अर्थात समान गोत्रका पुरुषलाई कन्या दिनु हुँदैन । असमान गोत्रीयसँग विवाह नगरेमा ब्राम्हण च्युत हुन्छ ।
यस्ता जोडीलाई सन्तान पनि गतिला नजन्मिने हुँदैन । जानी जानी सहगोत्री विवाह गरेमा महापाप लाग्ने र च्युत हुने समेत धर्म शास्त्रमा उल्लेख छ ।

काठमाडौँ, २८ बैशाख । नेपालमा बिहीबार राति फेरि भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको छ।
बिहीबार राति करिब १० बजेतिर काठमाडौँ आपसपासमा भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको हो । सुत्ने तरखरमा रहेका उपत्यकाबासी भूकम्पको धक्का महसुस भएपछि घरबाहिर निस्केका छन् ।
अमेरिकी भूगर्वविद्को संस्थाले भने ललितपुरको पाटनबाट ४४ किलोमिटर टाढा केन्द्रबिन्दु बनाएर ४.५ रेक्टर स्केलको भूकम्प गएको बताइएको छ ।
थप विवरण आउन बाँकी छ ।

शास्त्र तथा पुराणमा राति र दिनमा गर्ने फरक फरक कामको बारेमा चर्चा गरिएको छ । कतिपय काम दिनमा गरेपनि रातिको समयमा गर्न नहुने शास्त्रमा उल्लेख छ । यस्ता काम रातिमा गर्दा अशुभ हुने र घातक बन्न सक्ने समेत शास्त्रमा उल्लेख छ ।

यहाँ त्यस्ता ५ कामको बारेमा चर्चा गरिएको छ जुन रातिको समयमा गर्न अनुपयुक्त मानिन्छ । शास्त्रमा यी ५ काम रातिको समयमा भुलेर पनि नगर्न भनिएको छ ।

१ कपाल खुला राख्नु हुँदैन

रातिको समयमा कुनै पनि स्त्रीले आफ्नो कपाल खुला राख्नु प्रतिकुल हुने बताइएको छ । खुला कपालका कारण नकारात्मक उर्जा उत्पन्न हुने र यसले परिवार र ब्यक्तिगत जीवनमा नकारात्मक असर गर्ने हुन्छ । सुत्नु अघि कपाल बाँध्नु र ढाक्नु राम्रो मानिएको छ ।


२ चौराहामा जानु हुँदैन

रातिको समयमा चार वटा बाटोको संगम चौबाटोमा जानु नराम्रो मानिएको छ । यस्तो ठाउँमा रातिको समयमा नकारात्मक उर्जा उत्पन्न हुने भएका कारण त्याहाँ जानु खतरनाक पनि हुन सक्छ । चौवाटोमा रातिको समयमा नजानु नै राम्रो ।


३ पर स्त्री र परस्त्री गमन

रातिको समयमा परस्त्री वा परपुरुष गमन नगर्नु भनिएको छ शास्त्रमा । पराइ स्त्री वा पराइ पुरुषसँग भेट्नु परे दिनको समयमा जानु राम्रो हुने र रातिको समयमा अशुभ काम हुने खतरा बढ्ने उल्लेख छ ।


४ मसान घाटमा नजानुस्

बिष्णु पुराणमा रातिको समयमा भुलेर पनि मसान घाटमा जान नहुने उल्लेख छ । रातिको समयमा मसान घाटको छेउँ छाउँ समेत जानु हुँदैन । मसानघाटको वरपर नकारत्मक उर्जा जम्मा हुने भएका कारण यस्तो भनिएको हो । यसले ब्यक्तिगत जीवनमा नोकसानी पुर्‍याउन सक्छ ।



५ पर्फ्युम वा बडी स्प्रे

राति सुत्नु अघि पर्फ्युम वा बडी स्प्रे लगाउनु अशुभ मानिन्छ । यसले नकारात्मक शक्ति पैदा गर्ने भएकाले राति सुत्नु अघि हात खुट्टा सफा सँग धोएर प्रार्थना गरेर सुत्नु राम्रो भनिएको छ ।

काठमाडौँ, २८ जेठ । भूगर्भ एवम् मौसमविद्ले भूकम्पले हल्लिएर कमजोर भएको जमिनमा धेरै पानी परेकाले ताप्लेजुङमा पहिरो गएको बताएका छन् ।
ताप्लेजुङमा विसं २०४५ पछि ठूलो पानी परेकाले पहिरो गएको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाका मौसमविद् समेश श्रेष्ठ आज बिहान ८ः४५ बजे ताप्लेजुुङमा १२९ मिलिलिटर पानी परेको मापन गरिएको बताउनु भयो ।
“ताप्लेजुङमा २७ वर्षपछिकै ठूलो पानी परेको छ, विसं २०४५ मा १३४ मिलिलिटर पानी परेको मापन गरेपछि अहिले १२९ मिलिलिटर पानी मापन गरिएको छ, यो पानीको मात्रा धेरै नभएपनि थोरै पनि होइन, यसैले पहिरोको जोखिम निम्त्यायो”–उहाँले भन्नुभयो ।
ताप्लेजुङको बर्षाद्बाट मनसुन प्रवेश नभएको पनि महाशाखाले जनाएको छ । मनसुन प्रवेश हुन अझै दुई तीन दिन बाँकी भएको मौसमविद् श्रेष्ठ बताउनुहुन्छ । अब मनसुनअघि पूर्वका जिल्लामा १२९ मिलिलिटर भन्दा ठूलो पानी पर्ने सम्भावना रहेको छैन ।
भूगर्भविद् प्राडा मेघराज धिताल १०० मिलिलिटर भन्दा धेरै पानी पर्दा पहिरोको जोखिम बढ्ने गरेको पूर्वअनुभव सुनाउनुहुन्छ । “विसं २०५० मा कुलेखानीमा, त्यसपछि पोखरामा र गतवर्ष दार्चूलामा पनि पानीको मात्राकै कारण पहिरो गएको थियो, ताप्लेजुङमा त्यस्तै भएको हो,” उहाँले भन्नुभयो ।
पहिरोकै विषयमा विद्यावारिधि गर्नुभएका त्रिभुवन विश्वविद्यालय इन्जिनीयरिङ अध्ययन संस्थानका सहप्राध्यापक डा वसन्तराज अधिकारी पानी धेरै परी ताप्लेजुङका भिराला स्थानमा पहिरो गएको बताउनुहुन्छ । रासस
dainiknepal.com